SPECJALNOŚCI

OPERATOR KAMERY – „SZWENKIER”

 

Osoba, która współpracuje bezpośrednio z reżyserem, realizując wybrane założenia i posługując się wcześniej ustalonym językiem filmu. Prowadzi kamerę na planie filmowym, fotografując aktorów. Zawód wymaga wielu wcześniejszych ćwiczeń. Operator kamery bezpośrednio odpowiada za to, co widz zobaczy na ekranie. Jednocześnie, źle „wyszwenkowane” ujęcie (technicznie, w złym rytmie, niezgodnie z założeniami artystycznymi), powoduje konieczność powtórek, przez co zwiększa koszty i uniemożliwia aktorom stworzenie kreacji. Zawód wysokiej odpowiedzialności. Wymaga dogłębnej analizy sceny, od scenariusza aż po próby na planie filmowym.

 

Dr Maciej Ślesicki: „Sam byłem szwenkierem w czasach, kiedy tylko ja widziałem co się dzieje w kadrze i czy ujęcie jest ostre (nie było podglądów). Koszmar! Raz na tydzień odbywała się projekcja naświetlonej taśmy i modliłem się, żeby tam było to, co trzeba… Szwenkier to prawa ręka reżysera, czasem proponuje genialne rozwiązania, czasem interpretuje wizję szefa. I UWAGA: operator ustawia światło, a szwenkier opowiada film językiem wymyślonym przez reżysera."

 

 

 

 

OSTRZYCIEL

 

Wysoce wyspecjalizowany zawód, polegający na zmiennym ustawianiu ostrości na planie filmowym wraz z ruchem aktora lub obiektu, który powinien być ostry według założeń reżysera. Zawód wymagający wielu ćwiczeń, zdolności manualnych i wyobraźni. Zawód wyjątkowo trudny ze względu na fakt, że współcześni twórcy, którzy realizują filmy na nośnikach cyfrowych, starają się używać niskich wartości przesłon, co skutkuje minimalną głębią ostrości. 

 

 

Dr Maciej Ślesicki: „Wyobraźcie sobie ujęcie, w którym wszystko zależy od ostrości. Najpierw ostry jest nóż, potem ofiara a potem policjant, który to widzi zza okna i nie może nic zrobić. I nagle ostrość się „myli” - najpierw nóż, potem meble w domu… Albo kamera do kogoś dojeżdża i nagle jego twarz staje się nieostra. Co mógłbym zrobić z najlepiej powiedzianym monologiem Bogusława Lindy w filmie „Tato”, gdyby raz był ostry, a raz nie? Ostrość ma znaczenie dramaturgiczne i techniczne. Ktoś, kto to czuje i umie, będzie sławny i bogaty.”

 

 

 

OŚWIETLACZ

 

Odpowiada za ustawienie oświetlenia na planie, zgodnie z zaleceniami operatora i reżysera. Powinien posiadać zarówno umiejętności techniczne, jak i artystyczne, a także gruntowną znajomość sprzętu oświetleniowego. Jego praca na planie polega na ustawieniu oświetlenia, doprowadzenie do niego zasilania zgodnie z zasadami BHP, a także likwidowaniu (wysłonięciu) światła niepożądanego. Jednocześnie oświetlacz powinien posiadać umiejętność widzenia światła, aby w sposób kreatywny wspomagać wizję operatora i reżysera. Powinien umieć dostosować odpowiedni sprzęt do założeń artystycznych.

 

Dr Maciej Ślesicki: „Ludzie, którzy świecą odpowiadają nie tylko za to, „żeby było widać”, ale także za artystyczny i emocjonalny odbiór filmu. Z jednej strony muszą mieć opanowaną technikę, z drugiej – sztukę. Dobry oświetlacz (a później mistrz oświetlenia), rozumie, po co świeci. I dlaczego tak, a nie inaczej. Zawsze się mówiło, że oświetlacze to zarzewie buntu w ekipie. Jak zgaszą światło to koniec. Ja myślę, że to nieprawda. To sprawa dogadania się z ludźmi, a jeśli zechcą nam pomóc, to dzięki swojemu doświadczeniu wymyślą rzeczy, na jakie sami nigdy nie wpadniemy."

 

Fot. Dóra László-Gulyás